تجزیه و تحلیل جامع پروانه های گام ثابت (FPP)

در زمینه وسیع فناوری نیروی محرکه دریایی، پروانه گام ثابت FPP مدتهاست که موقعیتی محوری مانند یک ستاره درخشان داشته است. به عنوان یکی از اجزای کلیدی سیستم محرکه کشتی، FPP با طراحی منحصر به فرد و عملکرد عالی خود، به پیشبرد توسعه شدید صنعت کشتیرانی جهانی و عملیات کشتی های مختلف ادامه می دهد. از ناوبری پایدار نفتکش های غول پیکر در سراسر اقیانوس ها تا عملیات انعطاف پذیر قایق های ماهیگیری کوچک در آب های ساحلی، FPP نقش مهمی ایفا می کند و بلوغ فنی و کاربرد گسترده آن آن را به یک کلاسیک در زمینه مهندسی دریایی تبدیل می کند.

I. اصل کاری و طراحی ساختاری FPP

گام یک FPP در مرحله ساخت تعیین می شود و در طول عملیات کشتی قابل تنظیم نیست. این ویژگی به این معنی است که باید دقیقاً با الزامات ناوبری خاص کشتی در مرحله طراحی اولیه مطابقت داشته باشد. اصل کار آن بر اساس نظریه مارپیچ ارشمیدس است. هنگامی که پروانه می چرخد، تیغه ها، مانند یک صفحه شیب دار چرخان، به طور مداوم آب را بریده و جریان آب را به سمت عقب می راند. به طور خاص، هر تیغه پروانه شکل منحنی خاصی را ارائه می دهد. در طول چرخش، تیغه یک جزء رانش محوری و یک جزء نیروی محیطی بر روی آب اعمال می کند. مولفه رانش محوری آب را به عقب می راند و طبق قانون سوم نیوتن، آب به پروانه نیروی واکنشی برابر و مخالف می دهد که نیروی هسته ای برای راندن کشتی به جلو یا عقب است. مولفه نیروی محیطی باعث چرخش جریان آب می شود و این بخش از انرژی معمولاً هدر می رود. بنابراین، در طول طراحی، شکل تیغه برای به حداقل رساندن این اتلاف انرژی و بهبود راندمان نیروی محرکه بهینه خواهد شد.

از نظر ساختاری، یک FPP عمدتاً از یک هاب و تیغه ها تشکیل شده است. توپی یک جزء کلیدی است که پروانه را به محور پروانه کشتی متصل می کند. شکل آن معمولاً استوانه‌ای یا مخروطی است و دارای کلیدها یا فلنج‌هایی در داخل آن است که برای اطمینان از انتقال مؤثر گشتاور موتور به تیغه‌ها، محکم به محور پروانه متصل هستند. مواد توپی باید دارای استحکام بالا و چقرمگی خوب برای مقاومت در برابر گشتاور عظیم و نیروی ضربه آب باشد. مواد متداول عبارتند از فولاد آهنگری و فولاد ریخته گری. تیغه ها قسمت هسته ای هستند که نیروی رانش را ایجاد می کنند و تعداد آنها معمولاً 3 تا 7 است. تعداد پره ها و طرح های شکل متفاوت تأثیر بسزایی در عملکرد پروانه دارند. به عنوان مثال، یک ملخ 3 پره دارای ساختار نسبتاً ساده، وزن سبک و راندمان بالا در سرعت های بالا است که آن را برای برخی قایق های تندرو کوچک یا کشتی های باری با سرعت بالا مناسب می کند. ملخ های 4 پره و 5 تیغه از نظر تعادل و کاهش صدا عملکرد بهتری دارند و در کشتی های تجاری بزرگ و کشتی های دریایی به طور گسترده ای استفاده می شوند. در حالی که پروانه های 6 پره و 7 پره بیشتر در کشتی های خاصی که نیاز به رانش بالا دارند و نیاز به سرکوب کاویتاسیون دارند، مانند یخ شکن ها، استفاده می شود. شکل مقطع تیغه معمولاً یک ایرفویل است که می‌تواند بالابر بزرگ (یعنی رانش) ایجاد کند و در عین حال مقاومت را در طول چرخش کاهش دهد. طول، عرض، زاویه پیچش و سایر پارامترهای تیغه همگی دقیقاً محاسبه و بهینه شده اند تا از عملکرد بهینه پیشرانه در شرایط طراحی اطمینان حاصل شود. علاوه بر این، راه های مختلفی برای اتصال تیغه ها به توپی وجود دارد، مانند ریخته گری انتگرال و جوشکاری. ملخ های ریخته گری یکپارچه استحکام بالاتری دارند و برای کشتی های بزرگ مناسب هستند، در حالی که سازه های جوش داده شده بیشتر در ملخ های کوچک و متوسط ​​استفاده می شود و ساخت و نگهداری را تسهیل می کند.

II. طیف گسترده ای از برنامه های کاربردی

FPP دارای طیف گسترده ای از کاربردها است که انواع مختلفی از کشتی ها را پوشش می دهد و کاربرد آن در زمینه های مختلف بر اساس مزایای عملکرد منحصر به فرد آن است.

در زمینه کشتی های تجاری، کشتی های باری بزرگ، تانکرهای نفتی، کشتی های کانتینری و غیره اغلب از FPP به عنوان پیشرانه استفاده می کنند. این کشتی ها معمولاً حمل و نقل طولانی مدت را با سرعت نسبتاً پایدار انجام می دهند و شرایط ناوبری آنها نسبتاً ثابت است. با در نظر گرفتن یک نفتکش غول پیکر با ظرفیت بار صدها هزار تن به عنوان مثال، این نفتکش عمدتاً در مسیرهای اصلی حمل و نقل نفت خام در سراسر جهان حرکت می کند و سرعت آن معمولاً در حدود 15-18 گره دریایی حفظ می شود. FPP در چنین شرایط سرعت چرخشی و بار خاصی راندمان بالایی دارد و کشتی را قادر می‌سازد تا با مصرف سوخت کم به طور پایدار حرکت کند. آمارها نشان می دهد که تانکرهای نفت مجهز به FPP با طراحی بهینه، مصرف سوخت 5 تا 10 درصد کمتری نسبت به کشتی های مشابهی دارند که از وسایل پیشران دیگر استفاده می کنند. برای نفتکش‌هایی که ده‌ها هزار مایل دریایی را در هر سال طی می‌کنند، این امر می‌تواند به طور موثر هزینه‌های عملیاتی را کاهش دهد و منافع اقتصادی انباشته شده قابل توجه است. کشتی‌های کانتینری نیز اهداف مهم برنامه FPP هستند، به‌ویژه کشتی‌هایی که در مسیرهای ثابت حرکت می‌کنند. زمان و سرعت ناوبری آنها کاملاً برنامه ریزی شده است و پایداری و کارایی FPP می تواند اطمینان حاصل کند که آنها به موقع به بنادر می رسند و عملکرد روان زنجیره تأمین جهانی را تضمین می کند.

از نظر شناورهای نیروی دریایی، FPP نیز نقش مهمی ایفا می کند. قایق های گشتی نیاز به انجام وظایف گشت زنی مکرر در مناطق ساحلی دارند و دارای الزامات بالایی برای سرعت و قابلیت اطمینان هستند. FPP می تواند نیروی رانش پایدار را هنگام سفر با سرعت بالا فراهم کند و ساختار ساده آن برای نگهداری روی کشتی راحت است و احتمال خرابی را کاهش می دهد. ناوچه ها به عنوان یکی از شناورهای اصلی نیروی دریایی نیاز به انجام وظایف مختلفی مانند ضد زیردریایی، ضد کشتی و اسکورت دارند. در عملیات ضد زیردریایی، مزایای FPP به ویژه آشکار است. با بهینه سازی شکل تیغه و طراحی گام، می توان به طور موثری از وقوع کاویتاسیون جلوگیری کرد. کاویتاسیون به پدیده‌ای اطلاق می‌شود که در آن آب تبخیر می‌شود و هنگامی که فشار روی سطح تیغه تا حد معینی در حین چرخش پروانه کاهش می‌یابد، حباب‌هایی به وجود می‌آورد و حباب‌ها هنگام فرو ریختن، نیروی ضربه و صدای زیادی تولید می‌کنند. طراحی بهینه FPP می‌تواند تولید و فروپاشی کاویتاسیون را کاهش دهد، در نتیجه صدای تولید شده توسط ملخ را کاهش می‌دهد، مخفی کردن کشتی را بهبود می‌بخشد، ناو را قادر می‌سازد تا به طور مؤثرتری زیردریایی‌های دشمن را شناسایی و به آنها حمله کند و قابلیت‌های رزمی ضد زیردریایی را افزایش دهد.

علاوه بر این، در زمینه توسعه منابع دریایی، کشتی‌های ویژه مانند کشتی‌های تامین دریایی و کشتی‌های تحقیقاتی علمی نیز به طور گسترده از FPP استفاده می‌کنند. کشتی های عرضه کننده فراساحلی نیاز به تامین مواد برای سکوهای نفتی دریایی، کشتی های حفاری و غیره دارند و اغلب در مناطق کم عمق دریا و شرایط پیچیده دریا فعالیت می کنند. FPP را می توان با توجه به ویژگی های عملیاتی آن ها سفارشی کرد تا از مانور خوب و عملکرد پیشرانه در هنگام ناوبری با سرعت کم و پهلوگیری در نقطه ثابت اطمینان حاصل شود. کشتی های تحقیقاتی علمی دریایی نیاز به انجام تحقیقات علمی طولانی مدت در مناطق مختلف دریایی دارند و ممکن است نیاز به انجام مشاهده نقطه ثابت، نمونه برداری و سایر عملیات در مناطق دریایی خاص داشته باشند. پایداری FPP می تواند تضمین کند که کشتی موقعیت نسبتاً ثابتی را در باد و امواج حفظ می کند و یک محیط کاری پایدار برای محققان فراهم می کند. به عنوان مثال، برخی از کشتی‌های تحقیقاتی علمی که برای اکتشاف در اعماق دریا استفاده می‌شوند، مجهز به FPP هستند که می‌توانند حرکت کشتی را با سرعت کم کنترل کنند و با تجهیزات شناسایی موجود در کشتی برای تکمیل جمع‌آوری داده‌های دریایی با دقت بالا همکاری کنند. تیغه‌های آن‌ها از طراحی وتر عریض خاصی استفاده می‌کنند، که می‌تواند میدان جریان آب پایدارتری را در سرعت‌های چرخشی پایین تشکیل دهد و اطمینان حاصل کند که محدوده نوسانات رانش کشتی در محدوده سرعت پایین 0.5-3 گره در 2٪ کنترل می‌شود. برای کاهش چسبندگی موجودات دریایی، سطح تیغه با یک پوشش ضد رسوب غیر سمی حاوی اکسید مس پوشانده می شود. این پوشش می‌تواند به آرامی یون‌های مس را آزاد کند تا از چسبندگی ماهی‌ها، صدف‌ها و سایر موجودات زنده جلوگیری کند، به طوری که سطح رسوب زیستی پروانه در طول 6 ماه متوالی عملیات دریایی از 5٪ تجاوز نکند، و به طور موثر از کاهش قابل توجه در راندمان نیروی محرکه جلوگیری شود. در عین حال، لبه‌های تیغه‌ها گرد می‌شوند تا صدای مزاحمت جریان آب را در حین چرخش با سرعت کم کاهش دهند و محیطی آرام را برای مشاهده ابزارهای صوتی دقیق روی هواپیما فراهم کنند.

III. ویژگی های اصلی محصولات FPP

(I) ویژگی های عملکرد

پیشرانه کارآمد : تحت شرایط کاری خاص طراحی شده، FPP می تواند قدرت موتور را با راندمان بالا به نیروی محرکه کشتی تبدیل کند. این امر از بهینه سازی دقیق پارامترهایی مانند شکل تیغه و گام بهره می برد، به طوری که تحت سرعت طراحی و شرایط بار، جریان آب می تواند با کمترین اتلاف انرژی از میان تیغه ها به صاف ترین حالت عبور کند. هنگامی که کشتی با سرعت طراحی حرکت می کند، راندمان نیروی محرکه آن می تواند به 60٪ -70٪ برسد و برخی از FPP های بهینه طراحی شده حتی می توانند به بیش از 75٪ برسد. این سطح راندمان بسیار بالاتر از برخی از دستگاه های پیشران با عملکرد متعادل در شرایط کاری مختلف است اما مزایای برجسته ای ندارند. به عنوان مثال، در ناوبری معمولی کشتی های باری بزرگ، FPP می تواند به طور پایدار یک حالت پیشرانه با کارایی بالا را حفظ کند. با فرض اینکه قدرت موتور یک کشتی باری 50000 اسب بخار است، FPP می تواند 30000-35000 اسب بخار را با سرعت طراحی به نیروی محرکه موثر تبدیل کند و در هزینه های حمل و نقل طولانی مدت صرفه جویی کند. علاوه بر این، این راندمان بالا می تواند در مرحله ناوبری اصلی کشتی حفظ شود و به دلیل تغییرات جزئی در شرایط کاری کاهش قابل توجهی نخواهد داشت.

پایداری قوی : با توجه به گام ثابت، عملکرد نیروی محرکه کشتی در حین کار نسبتاً پایدار است و به دلیل تغییرات گام، نوسانات رانش وجود نخواهد داشت. این به این دلیل است که زاویه تیغه و گام FPP پس از ساخت ثابت می شود. تا زمانی که دور موتور ثابت باشد، رانش ایجاد شده در محدوده نسبتاً پایدار باقی خواهد ماند. این پایداری باعث می شود که کشتی در هنگام ناوبری پایدارتر شود و خدمه می توانند مسیر و سرعت را در هنگام مانور کشتی با دقت بیشتری کنترل کنند. به خصوص در شرایط شدید دریا، مانند مواجهه با بادها و امواج شدید، کشتی در معرض تداخل بزرگ خارجی قرار خواهد گرفت و خروجی رانش پایدار FPP می تواند به کشتی کمک کند تا در برابر این تداخلات مقاومت کند، لرزش و دست انداز کشتی ناشی از رانش ناپایدار را کاهش دهد و خطرات ایمنی را کاهش دهد. به عنوان مثال، در طول فصل طوفان، کشتی‌های باری مجهز به FPP می‌توانند هنگام عبور از مناطق باد و موج، وضعیت ناوبری نسبتاً پایداری داشته باشند و خطر جابجایی محموله و آسیب کشتی را کاهش دهند.

سازگاری با شرایط کاری خاص : اگرچه زمین را نمی توان تنظیم کرد، طراحی کاملاً برای هدف خاص و شرایط کاری معمول کشتی بهینه می شود. طراحان از طریق تعداد زیادی محاسبات و آزمایش های شبیه سازی بر اساس عواملی مانند نوع کشتی، جابجایی بار کامل، سرعت طراحی و شرایط هیدرولوژیکی مسیرهای رایج، مناسب ترین تعداد پره، شکل، گام و سایر پارامترها را تعیین خواهند کرد. برای کشتی‌هایی با شرایط ناوبری نسبتاً ثابت، مانند کشتی‌های باری رفت‌وآمد منظم و کشتی‌های مهندسی که در مناطق دریایی ثابت فعالیت می‌کنند، FPP می‌تواند بهترین عملکرد را داشته باشد. با در نظر گرفتن خطوط کانتینری که به طور منظم بین چین و اروپا حرکت می کنند، مسیرهای ناوبری آنها ثابت است، سرعت آنها اساساً بین 20 تا 25 گره دریایی حفظ می شود، و بار آنها نیز نسبتاً پایدار است (بار کامل هنگام خروج، خالی یا نیمه بار در هنگام بازگشت). طراحان پارامترهای FPP را برای این شرایط کاری خاص بهینه می‌کنند تا بالاترین راندمان پیشرانه را در این محدوده سرعت و بار داشته باشند. برای یدک‌کش‌هایی که در بارگیری و تخلیه محموله در نزدیکی بنادر کمک می‌کنند، اگرچه سرعت ناوبری آن‌ها زیاد نیست، باید مرتباً شروع به حرکت، توقف و تغییر جهت دهند. طراحان بر روی بهینه سازی عملکرد رانش و مانورپذیری FPP در شرایط کاری با سرعت کم و متغیر برای انطباق با ویژگی های عملیاتی خود تمرکز خواهند کرد.

(II) فرآیند تولید

ساخت FPP یک فرآیند پیچیده و دقیق است که شامل کنترل دقیق چندین لینک است که هر یک تأثیر مهمی بر عملکرد و کیفیت محصول نهایی دارد.

در مرحله اول، انتخاب مواد باید با توجه به محیط عملیاتی کشتی و الزامات عملکرد تعیین شود. برای FPP که در محیط های خورنده مانند آب دریا کار می کند، معمولاً موادی با مقاومت در برابر خوردگی قوی انتخاب می شود. در میان مواد فلزی سنتی، آلیاژهای مس (مانند برنز نیکل-آلومینیوم) معمولا استفاده می شود. آنها مقاومت در برابر خوردگی آب دریا، استحکام و چقرمگی بالایی دارند و می توانند در برابر ضربه و اصطکاک آب دریا مقاومت کنند. فولاد ضد زنگ در برخی موارد با مقاومت در برابر خوردگی بالاتر استفاده می شود، اما هزینه آن نسبتاً بالا است. در سال های اخیر، مواد کامپوزیتی مانند پلاستیک تقویت شده با فیبر کربن (CFRP) به تدریج ظهور کرده اند. مواد کامپوزیت دارای مزایای وزن سبک، استحکام بالا و مقاومت در برابر خوردگی قوی هستند. FPP ساخته شده از مواد کامپوزیتی می تواند به طور موثر وزن خود کشتی را کاهش دهد و در نتیجه مصرف انرژی را کاهش دهد و مصرف سوخت را بهبود بخشد. به عنوان مثال، FPP ساخته شده از CFRP 30٪ - 50٪ سبک تر از پروانه های آلیاژ مس با همان اندازه است که تأثیر قابل توجهی در بهبود عملکرد ناوبری کشتی و کاهش مصرف انرژی دارد.

برای مواد فلزی، فرآیندهایی مانند ذوب و ریخته گری مورد نیاز است. در طول فرآیند ذوب، نسبت اجزای آلیاژی باید به شدت کنترل شود تا از خلوص و خواص مکانیکی مواد اطمینان حاصل شود. به عنوان مثال، هنگام ذوب برنز نیکل آلومینیوم، محتویات نیکل، آلومینیوم، مس و سایر عناصر باید دقیقاً کنترل شوند تا اطمینان حاصل شود که استحکام، چقرمگی و مقاومت در برابر خوردگی مواد مطابق با الزامات طراحی است. فرآیند ریخته‌گری به این صورت است که فلز مذاب را برای شکل‌دهی در قالب ریخته می‌شود. در طول این فرآیند، پارامترهایی مانند دما و سرعت ریختن باید به شدت کنترل شوند تا از نقص هایی مانند منافذ، ترک ها و حفره های انقباض جلوگیری شود. برای ریخته گری FPP های بزرگ معمولاً از ریخته گری شن و ماسه یا ریخته گری قالب فلزی استفاده می شود. ریخته گری شن و ماسه برای پروانه های بزرگ با اشکال پیچیده مناسب است، اما کیفیت سطح و دقت ابعاد نسبتاً پایین است. ریخته گری قالب فلزی می تواند دقت ابعادی و کیفیت سطح بالاتری را به دست آورد، اما هزینه قالب بالا است، که برای تولید انبوه مناسب است.

پردازش تیغه یک حلقه کلیدی در فرآیند تولید است. پره های خالی پس از ریخته گری نیاز به ماشینکاری دقیق دارند تا الزامات طراحی برای دقت شکل و ابعاد را برآورده کنند. با استفاده از تجهیزات ماشینکاری دقیق مانند ابزارهای CNC اتصال پنج محوره، تیغه ها بر اساس نقشه های طراحی برش داده می شوند، زمین می شوند و سایر موارد پردازش می شوند. ماشین ابزارهای CNC پیوندی پنج محوره می توانند حرکات پیچیده را در جهات مختلف انجام دهند و اشکال پیچیده منحنی تیغه ها را با دقت ماشین کاری کنند و اطمینان حاصل کنند که عملکرد آیرودینامیکی تیغه ها مطابق با استانداردهای طراحی است. در طول پردازش، ابزارهای اندازه‌گیری با دقت بالا (مانند دستگاه‌های اندازه‌گیری مختصات) باید برای تشخیص اندازه و شکل تیغه‌ها در زمان واقعی استفاده شود تا اطمینان حاصل شود که خطا در محدوده مجاز است. کیفیت سطح تیغه ها نیز بسیار مهم است. سطح صاف می تواند مقاومت جریان آب را کاهش دهد و راندمان نیروی محرکه را بهبود بخشد. بنابراین، پس از پردازش، عملیات سطحی مانند پرداخت و آبکاری مورد نیاز است. پولیش می تواند علائم پردازش روی سطح تیغه را حذف کند و زبری سطح آن را به زیر Ra0.8μm کاهش دهد. آبکاری می تواند مقاومت در برابر سایش و مقاومت در برابر خوردگی تیغه را بیشتر بهبود بخشد. آبکاری های متداول شامل آبکاری کروم و آبکاری نیکل است که می تواند یک لایه محافظ سخت بر روی سطح تیغه ایجاد کند و طول عمر پروانه را افزایش دهد.

در نهایت، FPP تولید شده تحت بازرسی کیفیت دقیق قرار دارد. بازرسی دقت ابعادی اطمینان حاصل می کند که اندازه هر قسمت از پروانه مطابق با الزامات طراحی طراحی است و از تأثیر بر همکاری با محور پروانه و عملکرد پیشرانه به دلیل انحرافات ابعادی جلوگیری می کند. تست تعادل برای از بین بردن عدم تعادل پروانه است. یک ملخ نامتعادل نیروی گریز از مرکز بزرگی را هنگام چرخش ایجاد می کند و باعث ارتعاش کشتی می شود که بر راحتی ناوبری و عمر تجهیزات تأثیر می گذارد. تست تعادل معمولاً بر روی یک دستگاه بالانس مخصوص انجام می شود. با اندازه گیری ارتعاش پروانه در حین چرخش، موقعیت و اندازه نامتعادل مشخص می شود و سپس با حذف یا اضافه وزن، تعادل اصلاح می شود. آزمایش قدرت برای بازرسی خواص مکانیکی پروانه هنگام قرار گرفتن در معرض حداکثر گشتاور طراحی و رانش است تا اطمینان حاصل شود که نمی شکند یا تغییر شکل نمی دهد. روش های معمول تست مقاومت شامل تست بارگذاری استاتیکی و تست خستگی دینامیکی است. آزمایش بارگذاری استاتیک، بار معینی را به پروانه اعمال می کند تا تغییر شکل و توزیع تنش آن را اندازه گیری کند. تست خستگی دینامیکی وضعیت نیروی پروانه را در طول کارکرد طولانی مدت شبیه‌سازی می‌کند و عمر خستگی آن را از طریق بارگذاری چرخه‌ای متعدد بررسی می‌کند. فقط FPP که تمام این بازرسی های کیفیت را پشت سر بگذارد می تواند اطمینان حاصل شود که استانداردها و الزامات مربوطه را برآورده می کند و مورد استفاده عملی قرار می گیرد.

(III) تفاوت با سایر پیشرانه ها

FPP از نظر ساختار، عملکرد و سناریوهای قابل اجرا با انواع دیگر پیشرانه ها تفاوت قابل توجهی دارد. درک این تفاوت ها به انتخاب مناسب در طراحی و انتخاب کشتی کمک می کند.

در مقایسه با پروانه گام کنترل پذیر (CPP)، بزرگترین تفاوت FPP این است که آیا می توان گام را تنظیم کرد یا خیر. CPP می تواند در هر زمان در طول عملیات کشتی از طریق یک سیستم کنترل هیدرولیک پیچیده، گام پره ها را تغییر دهد تا با سرعت و بار مورد نیاز متفاوت سازگار شود. به عنوان مثال، هنگامی که کشتی نیاز به شتاب گرفتن دارد، CPP می تواند زمین را افزایش دهد تا نیروی رانش را افزایش دهد. هنگامی که کشتی نیاز به کاهش سرعت یا معکوس دارد، می تواند زمین را کاهش دهد یا حتی جهت زمین را تغییر دهد، که انعطاف پذیر و راحت برای کار است، با مانور و سازگاری بهتر. این ویژگی باعث می شود که CPP برای کشتی هایی با شرایط ناوبری متغیر مانند یدک کش و قایق های ماهیگیری مناسب باشد. یدک‌کش‌ها باید مرتباً اندازه و جهت رانش را تغییر دهند تا به کشتی‌های بزرگ در پهلوگیری و فرود آمدن کمک کنند و قایق‌های ماهیگیری باید سرعت و نیروی محرکه را در هر زمان با توجه به نیازهای عملیات ماهیگیری تنظیم کنند. با این حال، CPP دارای ساختار پیچیده ای است که شامل بسیاری از قطعات متحرک (مانند پیستون ها، میله های اتصال، مکانیزم های سروو و غیره) و سیستم های کنترل هیدرولیک است که نه تنها هزینه ساخت را افزایش می دهد (معمولاً 30٪ - 50٪ بیشتر از FPP با مشخصات مشابه) بلکه دشواری و هزینه نگهداری بعدی را نیز به شدت افزایش می دهد. سیستم هیدرولیک مستعد نشت روغن، گیر کردن و سایر عیوب است که نیاز به بازرسی و نگهداری منظم دارد و هزینه های عملیاتی کشتی را افزایش می دهد. در مقابل، FPP دارای ساختار ساده، بدون مکانیزم پیچ متغیر پیچیده، هزینه ساخت پایین است و به دلیل تعداد کم قطعات، میزان خرابی پایین و قابلیت اطمینان بالا است. تحت شرایط کاری پایدار خاص، FPP همچنین می تواند به سطح بالایی از راندمان نیروی محرکه دست یابد که برای کشتی هایی با شرایط ناوبری نسبتاً ثابت، مانند کشتی های باری بزرگ و تانکرهای نفت، مناسب است.

در مقایسه با پیشرانه های جت آب، FPP با اعمال نیروی مستقیم بر روی آب از طریق چرخش تیغه، نیروی رانش ایجاد می کند، در حالی که پیشرانه های جت آب با مکیدن آب از طریق پمپ آب و سپس بیرون راندن آن با سرعت بالا از طریق یک نازل، نیروی رانش تولید می کنند. نازل پیشران جت آب را می توان به صورت انعطاف پذیر هدایت کرد تا فرمان و معکوس کشتی را با قدرت مانور خوب متوجه شود. این کشتی دارای شعاع گردش کوچکی است و حتی می‌تواند به چرخش در محل دست یابد، که برای کشتی‌هایی با الزامات مانور بالا، مانند قایق‌های تندرو و شناورهای نظامی، بسیار مناسب است. در عین حال، اجزای رانش پیشران جت آب در داخل بدنه قرار گرفته است که باعث کاهش برجستگی های زیر آب، کاهش خطر آسیب ناشی از زمین می شود و صدای عملکرد آن نسبتاً کم است که منجر به بهبود اختفای کشتی می شود. با این حال، راندمان نیروی محرکه پیشران جت آب نسبتاً پایین است، به خصوص در هنگام حرکت با سرعت بالا، به دلیل اتلاف انرژی زیاد در هنگام مکش و پرتاب آب، راندمان پیشرانه آن معمولاً 10٪ - 20٪ کمتر از FPP است. علاوه بر این، پیشران جت آب دارای ساختار پیچیده ای شامل اجزای متعدد مانند پمپ های آب، نازل ها و سیستم های انتقال با هزینه های بالای ساخت و نگهداری است و به راحتی توسط زباله های موجود در آب (مانند گیاهان آبزی، سنگ ها و غیره) مسدود می شود و عملکرد عادی را تحت تاثیر قرار می دهد. FPP از نظر راندمان پیشرانه و هزینه، با ساختار ساده، مسدود نشدن آسان و نگهداری راحت دارای مزایایی است و به طور گسترده در کشتی های تجاری مختلف و اکثر کشتی های نظامی استفاده می شود.

(IV) تفاوت های عملکرد و سناریوهای کاربردی FPP با مواد مختلف

علاوه بر پارامترهای طراحی فوق، انتخاب مواد FPP نیز تأثیر قابل توجهی بر عملکرد آن دارد. مواد مختلف از نظر استحکام، مقاومت در برابر خوردگی، وزن و ... مزایا و معایب خاص خود را دارند و برای کشتی ها و محیط های ناوبری مختلف مناسب هستند.

IV. نحوه انتخاب FPP مناسب برای کشتی های خاص

انتخاب یک پروانه گام ثابت (FPP) مناسب برای یک کشتی خاص مستلزم در نظر گرفتن عوامل متعددی مانند نوع کشتی، سیستم قدرت و محیط ناوبری و دستیابی به نیروی محرکه کارآمد از طریق تطبیق دقیق است. در زیر روش های انتخاب خاصی وجود دارد:

(I) الزامات اصلی موقعیت بر اساس نوع و هدف کشتی

ویژگی های عملیاتی کشتی های مختلف جهت طراحی FPP را تعیین می کند:

کشتی‌های تجاری (مانند کشتی‌های باری، تانکرهای نفت و غیره): عمدتاً در ناوبری پایدار در مسافت‌های طولانی با اولویت راندمان نیروی محرکه و صرفه‌جویی در مصرف سوخت فعالیت می‌کنند. لازم است FPP با قطر بزرگ 4 تا 5 تیغه (به عنوان مثال، یک فله‌بر 180000 تنی مجهز به ملخ برنزی نیکل-آلومینیوم با قطر 5-6 متر است) تا اطمینان حاصل شود که راندمان در سرعت طراحی به بیش از 65 درصد می‌رسد و مصرف سوخت را کاهش می‌دهد که 30 تا 50 درصد هزینه عملیاتی را تشکیل می‌دهد.
کشتی‌های نظامی: کشتی‌های ضد زیردریایی نیاز به سرکوب صدای کاویتاسیون از طریق طراحی ایرفویل سوپرکاویتیشن 5-7 تیغه دارند. قایق های گشتی پرسرعت از ایرفویل پرو نازک 3-4 تیغه ای استفاده می کنند

پلرها (مانند یک قایق 40 گره مجهز به FPP با قطر 1.8 متر) برای متعادل کردن پاسخ با سرعت بالا و مانورپذیری.

کشتی‌های ویژه: کشتی‌های تدارکاتی فراساحلی برای بهبود ضریب رانش با سرعت پایین و اطمینان از موقعیت‌یابی دقیق به طراحی پره‌های پهن نیاز دارند. تیغه های کشتی های تحقیقاتی علمی برای جلوگیری از رسوب زیستی به یک پوشش نانوسرامیکی نیاز دارند (منطقه رسوب 6 ماهه <5٪)، و نوسانات رانش در سرعت های پایین (50-150 دور در دقیقه) ≤2٪ است.

(II) پارامترهای سیستم قدرت را کاملاً مطابقت دهید

تطابق قدرت: توان جذب شده توسط پروانه باید با توان نامی موتور مطابقت داشته باشد و خطای کنترل شده در ± 5٪ باشد. به عنوان مثال، یک موتور دیزلی 10000 کیلوواتی با یک FPP که 9500-9800 کیلووات توان را جذب می‌کند تا از "انرژی مازاد" یا اضافه بار موتور جلوگیری کند، تطبیق داده می‌شود.
تطبیق سرعت: سرعت نامی موتور، سرعت طراحی پروانه را تعیین می کند. سرعت پروانه باید با سرعت موتور از طریق نسبت انتقال محور پروانه مطابقت داشته باشد تا اطمینان حاصل شود که پروانه می تواند نیروی رانش طراحی را در سرعت نامی ایجاد کند. انواع مختلف موتورها محدوده‌های سرعت پروانه قابل اجرا متفاوتی دارند: موتورهای دیزلی با سرعت بالا (1500-2000r/min) برای ملخ‌های کوچک و پرسرعت مناسب هستند. به عنوان مثال، موتوری با سرعت 1800r/min FPP 900r/min را از طریق نسبت انتقال 2:1 به حرکت در می‌آورد که با یک FPP 4 پره با قطر 2.5 متر مطابقت دارد که می‌تواند بازده پیشرانه 68% را در سرعت نامی بدست آورد. موتورهای دیزلی با سرعت متوسط ​​(750-1500r/min) و موتورهای دیزلی با سرعت پایین (سرعت زیر 750r/min) بیشتر در کشتی های بزرگ استفاده می شوند. موتورهای با سرعت پایین و گشتاور بالا باید با FPP با قطر زیاد و سرعت کم مطابقت داده شوند. به عنوان مثال، یک تانکر نفت 300000 تنی با سرعت موتور دیزلی کم سرعت 120r/min مستقیماً یک FPP 5 پره با قطر 9 متر را بدون دستگاه های انتقال اضافی هدایت می کند و از اتلاف نیرو می کاهد و راندمان نیروی محرکه می تواند به 72 درصد برسد.

(III) بهینه سازی ابعاد کلیدی و پارامترهای ساختاری

قطر و گام :

کشتی‌های بزرگ با کشش عمیق می‌توانند ملخ‌هایی با قطر بزرگ برای افزایش ناحیه رانش و بهبود راندمان پیشرانه انتخاب کنند. به طور کلی، به ازای هر 10٪ افزایش قطر، راندمان پیشرانه را می توان 3٪ -5٪ افزایش داد، اما باید با فضای نصب کشتی سازگار شود. کشتی‌های با کشش کم عمق باید قطر را محدود کنند (کشتی‌های رودخانه داخلی ≤3 متر).

زمین باید با سرعت طراحی مطابقت داشته باشد. به عنوان مثال، یک کشتی کانتینری با 20 گره به یک زمین 3.5 متری نیاز دارد و یک یدک کش 12 گره با توجه به تأثیر نسبت لغزش (0.1-0.2) با زمین 2.5 متری سازگار است.

طراحی تیغه :

3 تیغه برای بار با سرعت بالا و سبک مناسب است. 4-5 تیغه کارایی و پایداری را متعادل می کند (یک کشتی باری 100000 تنی با استفاده از 5 تیغه می تواند لرزش را تا 15٪ کاهش دهد). 6-7 تیغه بر کاهش نویز و سرکوب کاویتاسیون تمرکز می کنند. از نظر ایرفویل، کشتی‌های پرسرعت از سری NACA 66 با کشش کم (ضخامت 8 درصد طول وتر) و کشتی‌های با رانش بالا از سری NACA 44 با قابلیت بالابر بالا (ضخامت 15 درصد طول وتر) استفاده می‌کنند.

(IV) سازگاری با محیط ناوبری و شرایط کاری

بهینه سازی شرایط کاری: کشتی‌هایی با شرایط کاری ثابت (مانند کشتی‌های کانتینری مسیر چین-اروپا) پارامترها را از طریق CFD بهینه می‌کنند (می‌توانند مصرف سوخت را تا 6 درصد کاهش دهند). کشتی‌هایی با شرایط کاری متغیر (یدک‌کش‌های بندری) باید عملکرد را در محدوده کامل 0-12 گره دریایی، با رانش کافی با سرعت کم و راندمان سرعت بالا ≥55٪ در نظر بگیرند.

(VI) قابلیت‌های فنی سازنده را ارزیابی کنید

انتخاب سازنده ای با تجربه غنی و قدرت فنی قوی می تواند طرح های سفارشی شده را با توجه به نیازهای خاص کشتی ارائه دهد که به طور مستقیم بر کیفیت و عملکرد FPP تأثیر می گذارد.

سازندگان با کیفیت بالا نرم افزار طراحی پیشرفته (مانند ANSYS، STAR-CCM) و تجهیزات تولیدی (مانند مراکز ماشینکاری پنج محوره، خطوط تولید ریخته گری دقیق) دارند که می توانند به ماشینکاری با دقت بالا سطوح تیغه با خطاهای کنترل شده در ±0.1 میلی متر دست یابند. به عنوان مثال، یک سازنده مشهور ملخ از فناوری چاپ سه بعدی برای تولید قالب های تیغه استفاده می کند که دقت شکل تیغه را تا 50 درصد در مقایسه با ریخته گری سنتی بهبود می بخشد. در عین حال دارای سیستم کنترل کیفیت صدا می باشد. از تهیه مواد گرفته تا بازرسی محصول نهایی، هر پیوند دارای استانداردهای سختگیرانه است. به عنوان مثال، تجزیه و تحلیل طیفی بر روی مواد آلیاژ مس انجام می شود تا اطمینان حاصل شود که ترکیب با استانداردها مطابقت دارد. تست های تعادل ایستا و پویا روی پروانه تمام شده انجام می شود و عدم تعادل در 5 گرم در سانتی متر کنترل می شود.

خدمات پس از فروش نیز یک شاخص مهم برای ارزیابی از جمله راهنمایی نصب، راه اندازی در محل و تعمیر عیب است. تولیدکنندگان حرفه ای می توانند تکنسین هایی را به محل اعزام کنند تا نصب پروانه را راهنمایی کنند تا از دقت تراز با محور پروانه اطمینان حاصل کنند (خروج شعاعی از 0.05 میلی متر بر متر تجاوز نمی کند). در طول آزمایش دریایی کشتی، پارامترهای پروانه را مطابق با داده های عملکرد واقعی تنظیم کنید، مانند تنظیم نیروی رانش با سنگ زنی لبه های تیغه. در حین استفاده، خدمات بازرسی منظم ارائه دهید، سایش و خوردگی تیغه ها را از طریق روبات های زیر آب بررسی کنید و برنامه های تعمیر و نگهداری به موقع ارائه دهید. به عنوان مثال، یک تولید کننده خدمات تعمیر و نگهداری مادام العمر را برای یک ناوگان ارائه می دهد، هر شش ماه یکبار بازرسی های زیر آب را انجام می دهد، مشکلات خوردگی تیغه ها را از قبل تشخیص می دهد و آنها را تعمیر می کند، و طول عمر پروانه را افزایش می دهد.

V. اقدامات احتیاطی برای استفاده از FPP

(I) یادداشت های عملیات

در طول راه اندازی و ناوبری کشتی، اپراتورها باید سرعت موتور اصلی را مطابق با رویه های عملیاتی کنترل کنند، که کلید تضمین عملکرد ایمن و پایدار FPP است. از آنجایی که گام FPP ثابت است، رانش ایجاد شده با مجذور دور موتور اصلی متناسب است. یک تغییر ناگهانی زیاد در سرعت باعث تغییر شدید در رانش می شود و پروانه را در معرض گشتاور و نیروی ضربه بیش از حد قرار می دهد که ممکن است منجر به آسیب تیغه، تغییر شکل محور پروانه یا سایر خرابی های مکانیکی شود. به عنوان مثال، هنگامی که کشتی هنگام خروج از بندر شتاب می گیرد، سرعت باید به طور پیوسته افزایش یابد. به طور کلی، برای جلوگیری از افزایش ناگهانی سرعت بیش از حد، لازم است که سرعت تغییر سرعت بیش از 50 دور در دقیقه نباشد. اگر سرعت به طور ناگهانی از دور آرام (حدود 300 دور در دقیقه) به سرعت نامی (حدود 1000 دور در دقیقه) افزایش یابد، گشتاور متحمل شده توسط پره های پروانه در یک لحظه چندین برابر افزایش می یابد که به احتمال زیاد باعث ایجاد ترک یا حتی شکستگی در ریشه تیغه ها می شود. هنگام کاهش سرعت هنگام پهلوگیری، همچنین لازم است سرعت را به تدریج کاهش دهید تا پروانه و سیستم قدرت یک فرآیند بافر و سازگاری داشته باشند و در عین حال با عملکرد چرخ دنده برای اطمینان از اسکله کشتی به آرامی همکاری کنید.

در عین حال، اپراتورها باید به وضعیت ناوبری کشتی توجه زیادی داشته باشند و از طریق اطلاعاتی مانند لرزش کشتی، صدای موتور اصلی و بازخورد رانش قضاوت کنند که آیا FPP به طور معمول کار می کند. اگر کشتی دارای ارتعاش غیرعادی (به خصوص ارتعاش با فرکانس پایین)، کاهش قابل توجه در رانش، نوسان غیرعادی دور موتور اصلی و غیره باشد، سرعت موتور اصلی باید بلافاصله برای بازرسی کاهش یابد. برای جلوگیری از آسیب های جدی تر، کشتی را به اجبار ادامه ندهید. لرزش غیرعادی ممکن است در اثر آسیب به تیغه های پروانه، عدم تعادل یا تداخل با سایر اجزا ایجاد شود. کاهش رانش ممکن است به دلیل وجود مقدار زیادی زباله چسبیده به سطح تیغه، تغییر شکل تیغه یا قدرت خروجی ناکافی موتور اصلی باشد. در حین بازرسی، اگر کشتی در بندر پهلو گرفته باشد، غواصان می توانند ظاهر پروانه را در زیر آب بررسی کنند. اگر در راه باشد، می توان بر اساس داده های عملیاتی و پارامترهای تجهیزات کشتی، قضاوت اولیه ای انجام داد و در صورت لزوم، برای بازرسی و نگهداری دقیق باید در نزدیک ترین بندر پهلو گرفت.

(II) در نظر گرفتن عوامل محیطی

محیط آبی که کشتی ها در آن حرکت می کنند پیچیده و متنوع است. شرایط مختلف آب تأثیرات متفاوتی بر FPP دارد و اپراتورها و پرسنل تعمیر و نگهداری باید اقدامات مربوطه را با توجه به محیط خاص انجام دهند.

هنگام قایقرانی در مناطق آب کم عمق باید به فاصله پروانه و کف آب توجه ویژه ای داشت تا از تغییر شکل تیغه و شکستگی آن در اثر زمین شدن جلوگیری شود. کف مناطق آب کم عمق پیچیده است و ممکن است موانعی مانند رسوبات، سنگ ها و غرق شدن کشتی های غرق شده وجود داشته باشد. هنگامی که کشتی‌ها در این مناطق حرکت می‌کنند، به دلیل کم عمق بودن آب، ملخ هنگام چرخش، رسوبات را در پایین می‌پیچد و «اثر زیره» را تشکیل می‌دهد، مقاومت کشتی را افزایش می‌دهد و همچنین ممکن است باعث شود پروانه با موانعی در پایین برخورد کند. به عنوان مثال، در برخی از آبراه های داخلی یا مناطق مصب، عمق آب ممکن است تنها چند متر باشد، در حالی که قطر پروانه کشتی های بزرگ می تواند به 3-5 متر برسد. در این زمان، فاصله بین آبکش کشتی و عمق آب کم است و در صورت عدم دقت ممکن است حادثه زمینگیر رخ دهد. بنابراین، قبل از ورود به منطقه آب کم عمق، کشتی باید نمودار دریایی یا داده های آبراه را از قبل بررسی کند تا عمق آب و توزیع موانع زیر آب را درک کند، با دقت رانندگی کند، در صورت لزوم سرعت را کاهش دهد و عمق آب سالم را حفظ کند. اگر صدای غیرعادی از ملخ یا لرزش غیرعادی کشتی هنگام حرکت در آب های کم عمق مشاهده شد، فوراً برای بازرسی توقف کنید تا مطمئن شوید که پروانه آسیب دیده است یا خیر.

در مناطق دریایی با شوری بالا، مانند دریای سرخ و دریای مدیترانه، شوری بالای آب دریا، خوردگی FPP را تسریع می کند. علاوه بر انتخاب مواد با مقاومت در برابر خوردگی قوی، نگهداری منظم ضد خوردگی پروانه نیز مورد نیاز است. به عنوان مثال، پوشش ضد خوردگی سطح پروانه را هر 3-6 ماه یکبار بررسی کنید و در صورت مشاهده آسیب، به موقع آن را تعمیر کنید. در عین حال، به طور منظم از روش‌های حفاظت کاتدی استفاده کنید تا جریان خاصی را به پروانه اعمال کنید تا پروانه کاتدی شود و در نتیجه سرعت خوردگی را کاهش دهید. علاوه بر این، در حین پهلوگیری کشتی در بندر، پروانه را می توان تمیز و ضد زنگ زد تا محصولات خوردگی سطح را حذف کرد تا اطمینان حاصل شود که عملکرد آن تحت تأثیر قرار نمی گیرد.

برای مناطق دریایی یخی، مانند مسیر قطب شمال، علاوه بر تجهیز FPP مقاوم در برابر ضربه، یک طرح کامل ناوبری منطقه یخی باید تدوین شود. قبل از دریانوردی، باید یک بازرسی جامع از FPP انجام شود تا اطمینان حاصل شود که تیغه ها فاقد ترک، تغییر شکل و سایر عیب هستند و قطعات اتصال محکم و قابل اعتماد هستند. در طول مسیریابی، سعی کنید از مناطق متراکم یخ پرهیز کنید. هنگام مواجهه با شناورهای یخ، می توان سرعت را به طور مناسب افزایش داد تا از اینرسی کشتی برای عبور از ناحیه یخ استفاده شود و تاثیر شناورهای یخ بر پروانه کاهش یابد. اگر ملخ توسط شناورهای یخ گیر کرده است، فوراً توقف کنید تا از وادار کردن استارت برای آسیب رساندن به پروانه جلوگیری کنید. می توانید سعی کنید مسیر کشتی را تنظیم کنید و از جریان آب یا تکان دادن بدنه استفاده کنید تا پروانه از لایه های یخ جدا شود.

در مناطق گرمسیری دریایی، علاوه بر تمیز کردن منظم موجودات دریایی متصل به سطح پروانه، می توان برخی اقدامات پیشگیرانه را نیز انجام داد. به عنوان مثال، الکترودهای ضد رسوب زیستی را روی سطح پروانه نصب کنید تا از اتصال موجودات دریایی با انتشار جریان های ضعیف جلوگیری شود. یا در طول طراحی کشتی، دستگاه های تفنگ آب فشار بالا را در نزدیکی پروانه نصب کنید تا به طور منظم پره ها را شستشو دهید تا از اتصال تعداد زیادی از موجودات دریایی جلوگیری شود. در عین حال، هنگام انتخاب پوشش هایی با عملکرد ضد رسوب زیستی، از حفاظت از محیط زیست آنها اطمینان حاصل کنید و محیط زیست دریایی را آلوده نکنید.

VI. مقایسه FPP با سایر محصولات مشابه

(I) مقایسه با پروانه های گام متغیر (VPP)

بزرگترین مزیت VPP این است که گام آن را می توان به طور انعطاف پذیر با توجه به شرایط کاری واقعی در طول عملیات کشتی تنظیم کرد. این به کشتی اجازه می دهد تا عملکرد پیشرانه و مانور خوبی را در شرایط ناوبری مختلف مانند شتاب، کاهش سرعت، چرخش، بار سنگین یا بار سبک حفظ کند. به عنوان مثال، در آب‌های بندری باریک، با تنظیم گام، VPP کشتی را قادر می‌سازد تا به سرعت تغییر فرمان و سرعت را درک کند و کار را راحت‌تر کند. با این حال، VPP دارای ساختار پیچیده ای است که شامل بسیاری از قطعات متحرک و سیستم های کنترل هیدرولیک است که نه تنها هزینه ساخت را افزایش می دهد (معمولاً 40٪ - 60٪ بیشتر از FPP با مشخصات مشابه) بلکه دشواری و هزینه نگهداری بعدی را نیز به شدت افزایش می دهد. سیستم هیدرولیک مستعد نشت روغن، گیر کردن و سایر عیوب است که نیاز به بازرسی و نگهداری منظم دارد که هزینه عملیاتی کشتی را افزایش می دهد. در مقابل، FPP دارای ساختار ساده، هزینه ساخت کم و قابلیت اطمینان بالا به دلیل عدم وجود مکانیزم های پیچی متغیر پیچیده است. تحت شرایط کاری پایدار خاص، FPP همچنین می‌تواند به سطح بالایی از راندمان نیروی محرکه دست یابد (معمولاً 5 تا 8 درصد بالاتر از VPP). با این حال، در مورد شرایط کاری متغیر، FPP نمی تواند عملکرد پیشرانه را به اندازه VPP انعطاف پذیر تنظیم کند.

(II) مقایسه با پروانه های غلاف

پروانه غلاف یک نوع نسبتاً جدید از پیشرانه است که موتور و ملخ را در یک غلاف چرخان 360 درجه که در زیر کشتی نصب شده است ادغام می کند. این نوع پروانه قدرت مانور بسیار بالایی دارد و به کشتی اجازه می دهد تا عملیات ویژه ای مانند فرمان در محل و حرکت جانبی را انجام دهد که برای کشتی هایی که نیاز به استارت و توقف مکرر و فرمان دارند مانند کشتی ها و قایق ها بسیار مناسب است. علاوه بر این، از آنجایی که موتور در غلاف زیر آب قرار دارد، صدا و منابع ارتعاش را در کشتی کاهش می دهد و راحتی خدمه و مسافران را بهبود می بخشد. با این حال، راندمان پیشرانه پروانه غلاف نسبتاً پایین است، به خصوص در هنگام حرکت با سرعت بالا، با اتلاف انرژی زیاد، و راندمان پیشرانه آن 10٪ -15٪ کمتر از FPP است. در عین حال محتوای فنی بالایی دارد و هزینه های ساخت و نگهداری آن در سطح بالایی است (حدود 2-3 برابر FPP با همین قدرت). از نظر راندمان پیشرانه، FPP از ملخ های غلاف برای کشتی هایی با شرایط طراحی مناسب کم نیست و دارای مزایای هزینه ای آشکار است. با این حال، از نظر مانورپذیری و کاهش نویز، FPP بسیار پایین تر از پروانه های غلاف است.